Top 65 clubiconen

Klik hier Voor een videofragment van Johan Zuidema
_{(FC Twente archief Kor de Klein)}

Natuurlijk. Aan hét doelpunt in Turijn tegen Juventus wordt Johan Zuidema nog dagelijks herinnert. Maar de Fries had meer in huis dan die ene goal. Met Zuidema werd FC Twente in het seizoen 1973-1974 tweede in de competitie achter Feyenoord, een jaar later bereikten de Tukkers de finale van de UEFA Cup. Zelf schopte Zuidema het in de periode tot international.

Toch had het allemaal anders kunnen lopen als Zuidema in 1973 niet voor FC Twente maar voor MVV had gekozen. “Ik was praktisch rond, toen FC Twente zich meldde”, aldus Zuidema. “Een kans die ik niet kon laten lopen, zeker niet omdat er bij FC Twente een goede ploeg stond. Ik denk aan René Notten, Willem de Vries, Frans Thijssen, Kick van der Vall en Theo Pahlplatz. Dat bood meer perspectief, niet in de laatste plaats voor mezelf om hogerop te komen.”

Het toekomstperspectief in Enschede zorgde ervoor dat de topscorer van eerste divisionist SC Cambuur (25 doelpunten) de overstap maakte naar Het Diekman. Een stap die prima uitpakte. In de twee seizoenen die Zuidema in Enschede speelde, streden de Tukkers tot op de laatste speeldag mee om de prijzen.

Spitz Kohn
Eén van de architecten van het succesvolle Twentse team was Antoin ‘Spitz’ Kohn. Volgens Zuidema een trainer met veel inzicht, maar ook een man die gevoelig was voor sfeer. “Hij had zelf hoog gevoetbald en voelde de spelers goed aan. Hij bracht balans in het elftal. Daarbij was hij altijd opgewekt, maar dat waren we gezien de resultaten allemaal.”

In de competitie eindigde FC Twente in het seizoen 1973-1974 tweede op de ranglijst, vlak achter Feyenoord en voor ploegen als Ajax, PSV en FC Amsterdam. Het seizoen erop werden de Enschedeërs vierde. Een uitstekend resultaat, zeker gelet op de omstandigheden. Zuidema: “Wij waren semi-profs en kwamen aan het eind van de rit telkens net dat ene beetje te kort ten opzichte van profploegen als Ajax. Ik werkte ’s ochtends als adviseur bij de SNS bank en ging ’s middags trainen. We konden ons niet volledig focussen op het voetbal, zoals vandaag de dag.”

Europa
Ook op Europees vlak deed FC Twente van zich spreken. Van Dundee FC tot RWD Molenbeek, Panachaiki Patras en Velez Mostar. En van Dukla Praag tot Ipswich Town en Juventus. Allemaal ploegen die het niet konden bolwerken tegen de Twentse machine. “Het waren stuk voor stuk prachtige wedstrijden, zeker die tegen Ipswich Town. Dat was net zo’n ploeg als FC Twente, al hadden ze onder trainer Bobby Robson al een professionaliseringsslag gemaakt. Zo was er in het spelershome een heus krachthonk.” De Fries vervolgt: “Om maar te zwijgen van de wedstrijd tegen Velez Mostar. Uit verloren we met 1-0. Thuis maakte ik de 1-0 en scoorde Niels Overweg in de allerlaatste minuut de 2-0 zodat we een ronde verder kwamen en tegen het grote Juventus mochten spelen.”

De wedstrijden tegen de Italiaanse ploeg van onder andere doelman Dino Zoff weet Zuidema zich nog goed te herinneren. “Juventus had een ploeg met grote namen en werd dat seizoen ook kampioen van Italië.” Toch was het de Fries die alle aandacht op zich vestigde door in het tweeluik liefst 3 keer te scoren. Thuis maakte hij er twee en deed Jan Jeuring nog een duit in het zakje: 3-1. In het Turijnse ‘Della Alpi’ maakte Zuidema na tien minuten aan alle Turijnse illusies een eind door na een schitterende solo vanaf eigen helft de 0-1 achter Zoff te schieten. “Daarmee was het beslist, hadden wij grip op de wedstrijd en speelden we Juventus van de grasmat.”

Druk
Als speler van FC Twente speelde Zuidema 18 Europese wedstrijden, waarin hij liefst 12 keer scoorde. Daarom was het des te jammer dat de teller in dé wedstrijd op nul bleef staan. “In de finale om de UEFA Cup tegen Gladbach zijn we door het ijs gezakt”, aldus Zuidema, terugkijkend op de ontluisterende 1-5. “Uit hadden we met 0-0 nog een prima resultaat neergezet, maar thuis liepen we na negen minuten al hopeloos achter de feiten aan. Ieder schot op doel zat er in. Ik ben blij dat we de finale hebben gehaald, maar winnen zat er gewoonweg niet in. Als je reëel bent, had Gladbach een veel betere ploeg met allemaal internationals als Berti Vogts, Rainer Bonhof en Jupp Heynckes, die drie van de vijf treffers maakte. Bovendien waren we gewoon niet tegen de druk bestand. Erg jammer, alles stond al klaar om er een mooi feest van te maken.”

Vak Q
Ondanks het mislopen van de landstitel en de UEFA Cup ziet Zuidema zich na twee seizoenen in Enschede niet met de spreekwoordelijke lege handen staan. “Ik denk juist dat we met onze middelen erg ver zijn gekomen. Als semi-profs hebben we toch maar mooi de UEFA Cup finale gehaald en hebben we tot het laatst toe om de prijzen gespeeld. Bovendien: het publiek heeft genoten! We hebben de mensen wat laten zien. Het publiek, vooral Vak Q, stond altijd achter ons. Ook in moeilijke tijden, om ons over het dode punt heen te helpen.”

Oranje
De goaltjesdief uit Zwaagwesteinde kreeg vanwege zijn goede spel in 1975 drie keer een uitnodiging van bondscoach George Knobel. In en tegen België verloor Zuidema vriendschappelijk met 1-0. De maand erop speelde hij 1-1 in en tegen West-Duitsland. Daarna zat Zuidema nog één keer op de bank tegen Italië. “Een mooie ervaring en een grote eer als je uitgenodigd wordt en tussen Ruud Krol, Willem van Hanegem, Kees Kist en Jantje Peters staat. Het was toch een bevestiging voor mijn kwaliteit.”

Arbitragezaak
Na twee jaar Enschede bleek de chemie tussen Zuidema en FC Twente uitgewerkt. Iets wat Zuidema nog steeds betreurt. “Mijn vrouw en ik hebben goede herinneringen aan het wonen in Enschede. En ook bij de club had ik langer door willen gaan. Helaas kon ik het niet eens worden met het bestuur. Er ontstond een breuk, waarna ik naar NEC vertrok. Spijtig.”
Met de overstap naar Nijmegen, was ook de interlandcarrière van Zuidema ten einde. “Wat dat betreft is er niet veel veranderd. Ook in die tijd maakten Ajax en Feyenoord de dienst uit en was er voor goede spelers van andere clubs moeilijk tussen komen. Ook FC Twente, dat een enorm goed team had, werd ondergewaardeerd.”

Knieblessure
In Nijmegen kon Zuidema de verwachtingen niet waarmaken. Na één seizoen en slechts drie treffers vertrok hij naar Ajax. Daar werd hij omgeschoold tot centrale verdediger. Met Zuidema in de basis wordt Ajax in 1977 na drie magere jaren weer landskampioen. In het seizoen 1977/1978 komt Zuidema na het plotselinge vertrek van Wim Suurbier op de rechtsback positie terecht en dat doet hij zo goed dat er even een kans bestaat hij met Oranje mee zal gaan naar Argentinië om daar te spelen om de wereldtitel. Helaas, zo ver komt het niet en als het Nederlands elftal zijn wedstrijden aan de andere kant van de Atlantische Oceaan speelt loopt Johan Zuidema tijdens een benefietwedstrijd voor ‘het gehandicapte kind’ een vreselijke knieblessure op. Tijdens de wedstrijd in Drachten verdraait Zuidema zijn knie en moet hij de voetballerij noodgedwongen vaarwel zeggen.

Bankwereld
Na zijn blessure keerde Zuidema terug naar Friesland en pakte hij zijn adviseursfunctie in het bankwezen weer op. “Zoals vele anderen een sigarenzaakje begonnen, je moest als semi-prof toch iets doen om aan de kost te komen, ben ik zes jaar de schoolbanken in gedoken en heb ik alle vereiste diploma’s behaald. Ik had daar tot mijn blessure ook nooit bij stilgestaan. Als voetballer leef je in een roes. Ik was als jongen alleen maar met voetbal bezig. Pas na mijn blessure dacht ik wat nu? En zag ik de keerzijde van de medaille”, aldus de huidige bankdirecteur van de Friesland Bank in Buitenpost.

Bijhoren
De arbitragezaak midden jaren ’70 heeft voor Zuidema de deur naar Twente niet in het slot gegooid. “Absoluut niet, we waren als team erg close en zien elkaar nog zeker een paar keer per jaar. Ook kom ik af en toe nog naar het stadion om wedstrijden te kijken. Wat dat betreft zit FC Twente nog diepgeworteld bij mij. Ik voel me nog steeds betrokken bij de club en hoor en nog helemaal bij: fantastisch!”