Aan de vooravond van een nieuw Europa League seizoen voor FC Twente, werd woensdagmiddag teruggekeken naar een van de meest bijzondere tegenstanders uit het verleden van FC Twente: het Azerbeidzjaanse FK Qarabag Agdam. Auteur Arthur Huizinga maakte samen met fotograaf Dirk-Jan Visser het non-fictie boek ‘Nooit een thuiswedstrijd en het fotoboek Offside. Football in Exile. Steve McClaren en speler Wout Brama namen een exemplaar in ontvangst.
‘Nooit een thuiswedstrijd’ is het verhaal van FK Qarabag Agdam, een Azerbeidzjaanse voetbalclub uit een spookstad die als ‘vluchteling’ al bijna twintig jaar het hoofd boven water heeft weten te houden en zelfs tot op de drempel van kwalificatie voor de Europa League raakte. In 2009 stond FC Twente uiteindelijk een historische kwalificatie in de weg. Desondanks maakte de club genoeg indruk voor de eerste transfer van een Azerbeidzjaanse voetballer naar de Nederlandse competitie. Vagif Javadov won dat seizoen de titel in de Eredivisie, werd een held in eigen land hoewel hij geen minuut speelde. In ‘Nooit een thuiswedstrijd’ is te lezen hoe de transfer tot stand kwam en hoe het Javadov vervolgens verging. Ook het tragische familieverhaal van Vugar Nadirov, de Azerbeidzjaanse spits die zijn club op een verrassende 1-0 voorsprong zette in de Grolsch Veste komt aan bod.
‘Nooit een thuiswedstrijd’ gaat niet alleen over voetbal. De club is de kapstok waarmee het verhaal van de vergeten oorlog in Nagorno-Karabach en de gevolgen voor nog altijd meer dan een half miljoen vluchtelingen verteld wordt. Verhalen van ingenieurs die van de ene dag op de andere verzeild raakten in een lemen hutje langs de frontlijn en daar maar niet weg raken; van de zusters en de weduwe van een van de clubiconen en oorlogshelden uit Agdam die om een of andere reden “niet goed ligt” bij het huidige autoritaire regime; en zeker ook van de voetballers aan de andere kant van de frontlijn – de Armeense inwoners van de niet-erkende republiek Nagorno-Karabach -, die de oorlog voorlopig gewonnen lijken te hebben, maar niet meer mogen voetballen vanwege een verbod op professioneel voetbal door UEFA en FIFA.
Naast ‘Nooit een thuiswedstrijd’ maakte Arthur Huizinga samen met fotograaf Dirk-Jan Visser ‘Offside. Football in Exile’ (Engels, Armeens en Azerbeidzjaans) over voetbal en het conflict in Nagorno-Karabach. In dit fotoproject staan 6 personages centraal – 3 aan Azerbeidzjaanse kant en 3 aan Armeense kant -, waarvan een aantal ook in ‘Nooit een thuiswedstrijd’ een hoofdrol spelen.
Arthur Huizinga, ‘Nooit een thuiswedstrijd. Een voetbaloorlog in de Kaukasus’ (Prometheus, 16,95 euro) ligt nu in de winkel.
De fototentoonstelling ‘Offside. Football in Exile’ is nog te zien tot en met zondag 8 juli in Galerie Noorderlicht in Groningen. Het fotoboek Offside van Dirk-Jan Visser en Arthur Huizinga is te bestellen via: www.paradox.nl/offside